Giá RAM tăng tới 500% trong 12 tháng: AI đang đẩy DRAM vào cuộc khủng hoảng nguồn cung mới 3

Thị trường RAM đang trải qua một trong những đợt tăng giá mạnh nhất trong lịch sử gần đây. Theo dữ liệu giá từ PCPartPicker được Tom’s Hardware tổng hợp, giá DDR5 tại Mỹ đã tăng hàng trăm phần trăm chỉ trong vòng 12 tháng. Đáng chú ý, mức tăng mạnh nhất tập trung ở các bộ nhớ dung lượng cao, với một số kit DDR5 tăng gần 500% so với cùng kỳ năm trước.

Ở phân khúc cao cấp, DDR5 128GB hiện có giá lên tới 3.399 USD, cao gấp khoảng 10 lần so với mức giá thấp nhất từng được ghi nhận.

Đây không còn là một đợt biến động giá thông thường của thị trường PC memory. Nó phản ánh một thay đổi lớn hơn trong cán cân cung cầu của ngành DRAM khi AI data center đang ngày càng chiếm phần lớn năng lực sản xuất bộ nhớ.

DDR5 tăng giá theo cấp số nhân

Điểm đáng chú ý nhất trong dữ liệu mới không chỉ nằm ở việc giá RAM tăng, mà là tốc độ tăng giá ngày càng lớn khi dung lượng bộ nhớ tăng. Trong vòng một năm, các kit DDR5 dung lượng phổ biến đã tăng khoảng 350%–430%. Với các bộ kit 64GB, mức tăng đã tiến sát 500%.

Điều đó có nghĩa là một bộ nhớ từng được xem là linh kiện tương đối dễ dự toán trong ngân sách PC nay có thể trở thành một trong những khoản chi phí lớn nhất của hệ thống. Đáng chú ý hơn, mức tăng này không diễn ra đồng đều.

Dung lượng càng lớn, mức tăng giá càng nghiêm trọng.

Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đang thiếu hụt không chỉ về tổng lượng DRAM mà đặc biệt là các loại die và module có dung lượng cao.

Trong khi đó, DDR5 128GB đang trở thành một ví dụ cực đoan cho mức độ mất cân bằng của thị trường. Giá hiện tại lên tới 3.399 USD, trong khi mức thấp nhất từng được ghi nhận chỉ khoảng 329 USD. Nói cách khác, giá đã tăng hơn 900% so với đáy lịch sử.

Không chỉ DDR5, DDR4 cũng bị cuốn vào vòng xoáy tăng giá

Một điểm đáng chú ý khác là cuộc khủng hoảng không dừng lại ở DDR5. Khi DDR5 trở nên quá đắt đỏ, một bộ phận người dùng bắt đầu trì hoãn nâng cấp hoặc quay lại tìm kiếm các nền tảng cũ sử dụng DDR4.

Điều này tạo ra hiệu ứng ngược. Nhu cầu DDR4 tăng lên trong khi các nhà sản xuất lại đang chuyển trọng tâm sản xuất sang những sản phẩm có giá trị cao hơn như DDR5, server DRAM và HBM. Kết quả là giá DDR4 cũng tăng khoảng 120%–180% tùy phân khúc.

Mức tăng này thấp hơn đáng kể so với DDR5 nhưng vẫn rất đáng chú ý, bởi DDR4 vốn được xem là một lựa chọn giá rẻ cho những người muốn trì hoãn việc nâng cấp nền tảng. Điều này cho thấy vấn đề hiện tại không đơn thuần là “DDR5 đắt”. Toàn bộ thị trường DRAM đang chịu áp lực nguồn cung.

Vì sao giá RAM tăng mạnh như vậy?

Yếu tố quan trọng nhất nằm ở sự bùng nổ của AI. Các hệ thống AI hiện đại tiêu thụ lượng bộ nhớ khổng lồ dưới nhiều hình thức: HBM → Server DRAM → Enterprise SSD

Trong đó, HBM là thành phần đặc biệt quan trọng đối với GPU AI. Khi các nhà sản xuất DRAM chuyển một phần lớn năng lực sang HBM và các sản phẩm bộ nhớ dành cho data center, nguồn cung dành cho DRAM truyền thống phục vụ PC và smartphone bị thu hẹp.

Đây là một thay đổi rất quan trọng trong cấu trúc ngành. Trước đây, PC, smartphone và server cùng cạnh tranh trong một thị trường DRAM tương đối cân bằng.

Hiện nay, AI data center đang có khả năng trả giá cao hơn và sẵn sàng ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo nguồn cung. Điều này khiến các nhà sản xuất bộ nhớ có động lực rõ ràng để ưu tiên AI.

Hyperscaler đang khóa nguồn cung trước nhiều năm

Áp lực còn lớn hơn khi các khách hàng hyperscale bắt đầu đảm bảo nguồn cung DRAM từ rất sớm. Theo các báo cáo được Tom’s Hardware dẫn lại, một lượng lớn năng lực sản xuất DRAM toàn cầu cho năm 2027 đã được các khách hàng lớn đặt trước, thậm chí đi kèm các khoản thanh toán hoặc đặt cọc để đảm bảo nguồn cung.

Điều này tạo ra một vòng lặp: AI investment tăng → Data center tăng → nhu cầu HBM/DRAM tăng → nhà sản xuất ưu tiên AI → nguồn cung PC DRAM giảm → giá tăng → khách hàng mua trước để đảm bảo nguồn cung.

Khi các khách hàng lớn bắt đầu mua trước, phần nguồn cung còn lại cho thị trường tự do càng trở nên hạn chế. Đây là một trong những lý do khiến giá DRAM tăng nhanh hơn nhiều so với các chu kỳ trước.

Giá RAM tăng mạnh đang lan sang NAND và SSD

Áp lực nguồn cung cũng không còn giới hạn ở DRAM. Tại châu Âu, ComputerBase ghi nhận giá RAM trung bình đã tăng khoảng 345% so với tháng 9/2025.

Đáng chú ý, giá HDD và SSD cũng tăng hơn 125% trong cùng khoảng thời gian. Điều này cho thấy AI đang tạo ra một hiệu ứng rộng hơn lên toàn bộ thị trường memory và storage.

AI không chỉ cần GPU và HBM. Các hệ thống AI quy mô lớn còn cần server DRAM, enterprise SSD, NAND flash và ngày càng nhiều tầng lưu trữ để xử lý dữ liệu, context và KV Cache.

Khi toàn bộ memory hierarchy bắt đầu được sử dụng với cường độ cao hơn, áp lực có thể tiếp tục lan từ DRAM sang NAND.

Đây có phải là một “RAMpocalypse” mới?

Điều đáng lo ngại là nguồn cung có thể chưa thể nhanh chóng bắt kịp nhu cầu. Xây dựng fab DRAM mới cần nhiều năm và nguồn vốn rất lớn. Ngay cả khi các nhà sản xuất quyết định mở rộng công suất, lượng wafer bổ sung cũng không thể xuất hiện trên thị trường trong vài tháng.

Trong khi đó, AI infrastructure vẫn đang được đầu tư với tốc độ rất cao. CEO SK hynix Kwak Noh-jung gần đây cảnh báo năm 2027 có thể là một trong những năm khó khăn nhất đối với nguồn cung bộ nhớ, với nhu cầu có khả năng tiếp tục vượt năng lực sản xuất trong nhiều năm.

Chủ tịch ADATA Simon Chen thậm chí cho rằng tình trạng thiếu hụt DRAM có thể kéo dài thêm khoảng 10 năm. Nếu những dự báo này chính xác, mức giá hiện tại có thể không chỉ là một cú spike ngắn hạn.

Khi nào giá RAM mới có thể giảm?

Về lý thuyết, có ba yếu tố có thể giúp thị trường hạ nhiệt:

Thứ nhất, nguồn cung DRAM mới được đưa vào sản xuất.

Các nhà sản xuất cần mở rộng công suất để cân bằng lại thị trường.

Thứ hai, tốc độ tăng trưởng AI infrastructure giảm xuống.

Nếu nhu cầu HBM và server DRAM tăng chậm lại, một phần năng lực sản xuất có thể quay trở lại các sản phẩm truyền thống.

Thứ ba, nhu cầu PC và smartphone suy yếu.

Điều này có thể giúp giảm áp lực cạnh tranh đối với nguồn cung DRAM phổ thông. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, chưa có yếu tố nào đủ mạnh để đảo ngược xu hướng.

Kỷ nguyên RAM giá rẻ đang tạm thời kết thúc?

Điều đáng chú ý nhất của đợt tăng giá lần này không phải là một kit RAM cụ thể có giá bao nhiêu. Điều đáng chú ý là cấu trúc của thị trường đã thay đổi. DRAM từng là một linh kiện tương đối phổ thông, với nguồn cung lớn và chu kỳ giá dễ dự đoán. AI đang biến bộ nhớ thành một tài nguyên chiến lược.

Khi HBM, server DRAM và enterprise SSD trở thành những thành phần quan trọng của AI infrastructure, PC và smartphone phải cạnh tranh với những khách hàng có ngân sách lớn hơn rất nhiều. Vì vậy, câu hỏi hiện tại không còn đơn giản là:

“Bao giờ RAM trở lại giá rẻ?”

Mà là: “Liệu ngành memory có thể xây dựng đủ công suất mới để đáp ứng đồng thời nhu cầu AI và thị trường truyền thống?”

Nếu câu trả lời là không, giá DRAM cao có thể không còn là một hiện tượng tạm thời mà trở thành một đặc điểm mới của thị trường memory trong vài năm tới.

Nguồn: Tom’s Hardware, PCPartPicker, ComputerBase.