Các hãng chip nhớ Trung Quốc đang tụt lại bao xa so với Samsung Electronics, SK Hynix và Micron? 3

Thị trường chip nhớ toàn cầu hiện đang được dẫn dắt bởi ba “ông lớn” gồm Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology. Không chỉ nắm giữ phần lớn thị phần DRAM và HBM, các doanh nghiệp này còn kiểm soát những công nghệ quan trọng nhất phục vụ cho kỷ nguyên AI, từ trung tâm dữ liệu, GPU đến các hệ thống tính toán hiệu năng cao.

Trong khi đó, các nhà sản xuất Trung Quốc dù đã có những bước tiến đáng kể trong vài năm gần đây, vẫn đang đối mặt với khoảng cách lớn về cả công nghệ, quy mô lẫn hệ sinh thái.

Siêu chu kỳ bộ nhớ và lợi thế tuyệt đối của nhóm dẫn đầu

Sự bùng nổ của AI đang tạo ra một “siêu chu kỳ bộ nhớ” mới, nơi nhu cầu DRAM và đặc biệt là HBM tăng mạnh chưa từng có. Điều này khiến năng lực sản xuất của các hãng hàng đầu gần như được đặt kín đến hết năm 2026.

Trong cuộc đua này, SK Hynix nổi lên như người dẫn đầu ở phân khúc HBM khi chiếm hơn 50% thị phần toàn cầu và trở thành đối tác chiến lược của NVIDIA. Điều này đặc biệt quan trọng bởi HBM là thành phần cốt lõi giúp GPU xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ của AI.

Samsung Electronics dù đi sau trong HBM nhưng đang tăng tốc mạnh với các thế hệ mới như HBM4 nhằm lấy lại vị thế, các sản phẩm RAM Samsung vẫn áp dụng những công nghệ tiên tiến nhất. Trong khi đó, Micron Technology lựa chọn chiến lược dài hạn với kế hoạch đầu tư lên tới 200 tỷ USD để mở rộng năng lực sản xuất tại Mỹ.

Điểm chung của ba công ty này không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ R&D, sản xuất wafer, đóng gói đến quan hệ khách hàng toàn cầu.

Trung Quốc tăng tốc nhưng chủ yếu ở “vùng an toàn”

Ở phía Trung Quốc, CXMT và YMTC là hai đại diện nổi bật nhất.

CXMT đã có bước tiến rõ rệt khi phát triển các dòng DDR5 và LPDDR5X, đồng thời mở rộng công suất với các dự án nhà máy mới. Công ty hiện nắm khoảng 5–6% thị phần DRAM toàn cầu và đang tận dụng tốt nhu cầu nội địa trong bối cảnh hạn chế nhập khẩu công nghệ cao.

YMTC cũng ghi dấu ấn với công nghệ 3D NAND nhiều lớp, đạt gần 300 lớp, giúp cải thiện mật độ lưu trữ và hiệu suất. Thị phần NAND của YMTC đã vượt 10% toàn cầu, một con số đáng chú ý.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ rằng phần lớn các tiến bộ này vẫn nằm ở phân khúc trung cấp. Ở các công nghệ then chốt như HBM thế hệ mới hay DRAM tiên tiến cho AI, khoảng cách vẫn còn rất xa.

Nút thắt công nghệ: EUV và hệ sinh thái sản xuất

Rào cản lớn nhất với các hãng Trung Quốc nằm ở công nghệ sản xuất tiên tiến, đặc biệt là việc thiếu khả năng tiếp cận máy quang khắc EUV từ ASML. Đây là thiết bị gần như bắt buộc để sản xuất chip ở các tiến trình tiên tiến nhất.

Không có EUV, việc thu nhỏ tiến trình, nâng cao hiệu năng và giảm tiêu thụ điện năng trở nên cực kỳ khó khăn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh trong các sản phẩm cao cấp như HBM.

Bên cạnh đó, các yếu tố như thiếu hụt nhân lực kỹ thuật cao, kinh nghiệm vận hành nhà máy và mạng lưới khách hàng toàn cầu cũng khiến các công ty Trung Quốc gặp bất lợi. Đây là những lợi thế mà Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology đã tích lũy trong hàng chục năm.

Cơ hội ngắn hạn từ biến động thị trường

Dù vậy, thị trường hiện tại vẫn mở ra một “cửa sổ cơ hội” cho các nhà sản xuất Trung Quốc. Khi các hãng lớn dồn nguồn lực vào HBM phục vụ AI, nguồn cung DRAM tiêu dùng bị thu hẹp, khiến giá tăng mạnh. Điều này buộc các hãng phần cứng như HP, Dell, Acer và ASUS bắt đầu cân nhắc sử dụng nguồn cung từ CXMT cho một số thị trường ngoài Mỹ.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là cơ hội mang tính ngắn hạn. Về dài hạn, cuộc cạnh tranh sẽ quay lại bài toán cốt lõi: ai làm chủ được công nghệ tiên tiến và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khoảng cách giữa các hãng chip nhớ Trung Quốc và nhóm dẫn đầu không chỉ nằm ở vài thế hệ công nghệ, mà là khoảng cách về toàn bộ hệ sinh thái, từ thiết bị, sản xuất, nhân lực đến thị trường.

Trong bối cảnh AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu bộ nhớ ở mức chưa từng có, lợi thế vẫn đang nghiêng rõ rệt về phía Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology. Các hãng Trung Quốc có thể thu hẹp khoảng cách trong một số phân khúc, nhưng để cạnh tranh trực diện ở tầng cao nhất của thị trường, họ vẫn cần thêm thời gian, công nghệ và cả những đột phá mang tính nền tảng.