AI bùng nổ đảo lộn thị trường bộ nhớ toàn cầu, RAM hết thời giá rẻ

Làn sóng AI đang làm thay đổi hoàn toàn cán cân cung cầu của ngành chip nhớ. RAM và SSD không còn là linh kiện phổ thông, mà dần trở thành tài nguyên chiến lược khi phần lớn công suất sản xuất bị hút về các trung tâm dữ liệu AI.

Thị trường bộ nhớ toàn cầu đang chứng kiến mức tăng giá mạnh hiếm thấy. Theo Counterpoint Research và TrendForce, giá RAM và SSD đã tăng khoảng 50% trong quý IV/2025 và nhiều khả năng tiếp tục tăng thêm 50% trong quý I/2026. Ở kênh bán lẻ, tình hình còn căng thẳng hơn khi giá SSD đã tăng gấp đôi, còn DDR5 tăng từ 3 đến 4 lần chỉ trong vòng nửa năm. Có những trường hợp tại Mỹ cho thấy thanh RAM 256GB từng được mua với giá khoảng 300 USD, nay đã được giao dịch ở mức gần 3.000 USD, phản ánh mức độ khan hiếm nghiêm trọng của thị trường.

Động lực chính phía sau đợt tăng giá này không còn đến từ chu kỳ cung cầu truyền thống của ngành bán dẫn, mà từ nhu cầu khổng lồ của AI. Các trung tâm dữ liệu phục vụ huấn luyện và vận hành mô hình AI đang tiêu thụ lượng chip nhớ ngày càng lớn.

Dự báo đến năm 2026, hơn 70% lượng chip nhớ cao cấp toàn cầu sẽ được phân bổ cho data center. Trước biên lợi nhuận vượt trội từ các khách hàng AI như NVIDIA, các nhà sản xuất lớn gồm Samsung, SK Hynix và Micron đang ưu tiên tối đa cho HBM và DDR5 chuyên dụng, khiến nguồn cung cho thị trường người dùng phổ thông ngày càng bị thu hẹp.

Tác động dây chuyền đã nhanh chóng lan sang các phân khúc hạ nguồn. Lenovo, Dell, HP và ASUS đều cảnh báo giá máy tính cá nhân có thể tăng ít nhất 5%, trong khi giá máy chủ dự kiến tăng khoảng 15%. Một số thay đổi mang tính bước ngoặt cũng đã xuất hiện khi Micron quyết định khai tử thương hiệu Crucial sau hơn 30 năm, còn Solidigm dừng sản xuất SSD cho người dùng cá nhân để tập trung nguồn lực cho AI. Đáng chú ý, toàn bộ công suất DRAM của ba nhà sản xuất lớn nhất thế giới trong năm 2026 đã được đặt mua hết từ rất sớm.

Dù các hãng chip đang đẩy mạnh đầu tư mở rộng sản xuất với những dự án quy mô lớn, như kế hoạch 100 tỷ USD của Micron tại New York hay khoản đầu tư 19 nghìn tỷ won của SK Hynix tại Hàn Quốc, nhưng phần lớn các nhà máy này phải đến giai đoạn 2027 đến 2028 mới có thể đi vào hoạt động. Điều đó đồng nghĩa người dùng phổ thông sẽ còn phải đối mặt với tình trạng khan hiếm linh kiện và mức giá cao kéo dài trong ít nhất vài năm tới. Trong kỷ nguyên AI, chip nhớ đang dần được nhìn nhận không chỉ là linh kiện máy tính, mà là một nguồn tài nguyên chiến lược có giá trị cao của ngành công nghệ.

3 Bình luận